Giáo viên hướng dẫn: Môn: Vật lí
Giáo sinh thực tập: Nguyễn Văn Thọ Lớp: 11
BÀI 27: PHƯƠNG VÀ CHIỀU CỦA LỰC TỪ TÁC DỤNG LÊN DÒNG ĐIỆN
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Trình bày được phương chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện.
- Phát biểu được quy tắc bàn tay trái.
2. Kỹ năng
- Vận dụng được quy tác bàn tay trái
xác định chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm.
- Giáo án.
2. Học sinh
- Ôn tập kiên thức bài cũ.
- Chuẩn bị bài mới.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Thời gian
Hoạt động của HS

Hoạt động của GV
Lưu bảng

* Hoạt động 1: Đặt vấn đề để bắt đầu bài mới

3’
- Nếu hai NC cùng cực thì chúng sẽ đẩy nhau.


- Chúng sẽ hút nhau.

- Lúc này NC sẽ bị lệch khỏi vị trí ban đầu.


- Như các em đã biết khi ta đưa hai NC lại gần nhau, nếu hai NC cùng cực các em hãy cho biết có hiện tượng gì xảy ra ?
- Vậy nếu hai NC khác cực thì chúng sẽ như thế nào ?
- Tương tự nếu ta một dòng điện lại gần một NC thì lúc này NC sẽ bị lệch khỏi vị trí ban đầu.
- Điều này chúng tỏ giữa chúng đã xuất hiện một lực tương tác và lực tương tác ấy được gọi là lực từ. Vậy làm thế nào để xác định được phương và chiều của lực từ thì chúng ta sẽ bắt đầu vào bài mới bài 27: phương và chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện.


* Hoạt động 2: Quan sát hình, phân tích thí nghiệm để xác định lực từ tác dụng lên dòng điện

10’




















- Khung dây đã bị dịch chuyển xuống phía dưới.


- Không.

- Để biết cách xác định lực từ tác dụng lên dòng điện như thế nào ?ta sẽ khảo sát qua phần 1 nói về thí nghiệm xác định lực từ tác dụng lên dòng điện.
- Quan sát thí nghiệm hình 27.1 và bộ thí nghiệm trên bàn.
- Giới thiệu trong thí nghiệm trên gồm:
+ Một NC điện hình chữ U.
+ Khung dây ABCD
+ Lực kế.
+ Bộ phận hãm.
- Để xác định lực từ tác dụng lên dòng điện ta tiến hành thí nghiệm như sau: đặt khung dây sao cho khung dây cách đều hai cạnh của NC, sau đó cho một dòng điện chạy qua khung dây có chiều từ A sang B.
- Các em hãy quan sát thí nghiệm và cho biết hiện tượng gì sẽ xảy ra với khung dây ?
- Ngoài khung dây bị kéo xuống các em còn thấy hiện tượng gì khác không?
- Vậy khung dây bị kéo xuống đã chứng tỏ giữa khung dây mang điện và NC đã xuất hiện một lực tương tác và lực tương tác đó được gọi là lực từ.
Vậy để biết cách xác định phương của lực từ như thế nào ?ta hãy cùng nhau học tiếp phần 2. phương của lực từ tác dụng lên dòng điện.

BÀI 27: PHƯƠNG VÀ CHIỀU CỦA LỰC TỪ TÁC DỤNG LÊN DÒNG ĐIỆN
1. Thí nghiệm xác định lực từ tác dụng lên dòng điện




- Thí nghiệm gồm:
+ NC điện hình chữ U
+ Khung dây ABCD
+ Lực kế
+ Bộ phận hãm







- Nhận xét: Khung dây bị kéo xuống khi cho dòng điện chạy qua
- Kết luận: Lực từ xuất hiện tác dụng lên khung dây

* Hoạt động 3: Phương của lực từ tác dụng lên dòng điện

10’



- Cảm ứng từ có phương nằm ngang và có chiều hướng từ cực Bắc sang cực Nam của NC.
















- Lực từ có phương vuông góc với đoạn dòng điện AB.



- Ta có lực từ vuông góc với mặt phẳng chứa I


- Lực từ cũng có phương vuông góc với cảm ứng từ


- Lực từ có phương vuông góc với cảm ứng từ và với mặt phẳng chứa đoạn dòng điện.
- Lực từ tác dụng lên đoạn dòng điện có phương vuông góc với mặt phẳng chứa đoạn dòng điện và cảm ứng từ tại điểm khảo sát.





- Phương của một lực từ tác dụng lên một đoạn dòng điện vuông góc với đoạn mặt phẳng chứa đoạn dòng điện và đường sức từ đi qua điểm đặt đoạn dòng