Bài 5. Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

Chú ý:Đây là bản xem thử online, xin hãy chọn download miễn phí bên dưới để xem bản đẹp dạng .ppt
  • Bài 5. Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội - 1
  • Bài 5. Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội - 2
  • Bài 5. Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội - 3
  • Bài 5. Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội - 4
  • Bài 5. Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội - 5
Ngữ văn 8
Tru?ng THCS Thị trấn Lập Thạch
Người thực hiện: Tr?n Kim Tuy?n
Nêu đặc điểm, công dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh? Cho ví dụ minh hoạ.
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ
BIỆT NGỮ XÃ HỘI
Tiết: 17
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
Quan sát những từ in đậm trong các ví dụ sau đây và trả lời câu hỏi:
- Sáng ra bờ suối ,tối vào hang
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
(Hồ Chí Minh,Tức cảnh Pác Pó)
- Khi con tu hú gọi bầy
Lúa chiêm đang chín,trái cây ngọt dần
Vườn râm dậy tiếng ve ngân
Bắp rây vàng hạt, đầy sân nắng đào
(Khi con tu hú-Tố Hữu)
Từ ngữ địa phương
1. Bài tập
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
Từ ngữ địa phương
1. Bài tập
Bắp và bẹ ở đây đều có nghĩa là “ngô”,Trong 3 từ bắp,bẹ và ngô,từ nào là từ địa phương,từ nào được sử dụng phổ biến trong toàn dân?
- Từ địa phương: Bắp, bẹ
- Từ toàn dân: Ngô
?Vậy hãy cho biết từ địa phương khác từ toàn dân như thế nào?
2. Kết luận
Ghi nhớ SGK
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
II. Biệt ngữ xã hội
1. Bài tập
Đọc ví dụ sau và trả lời câu hỏi:
a)Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến…Mặc dầu non một năm ròng mẹ tôi không gửi cho tôi lấy một lá thư,nhắn người thăm tôi lấy một vài lời và gửi cho tôilấy một đồng quà.
Tôi cũng cười đáp lại cô tôi:
-Không !Cháu không muốn vào.Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về
?Tại sao trong đoạn văn này,có chỗ tác giả dùng từ mẹ,có chỗ tác giả dùng từ mợ?Trước cách mạng tháng Tám 1945,tầng lớp nào trong xã hội nước ta,mẹ được gọi là mợ,cha được gọi bằng cậu?
Nhận xét:
T¸c gi¶ dïng tõ “mÑ” ®Ó miªu t¶ nh÷ng suy nghÜ cña nh©n vËt, dïng tõ “mî” ®Ó nh©n vËt x­ng h« ®óng víi ®èi t­îng vµ hoµn c¶nh giao tiÕp .
-> TÇng líp x· héi trung lưu thư­êng dïng c¸c tõ nµy
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
1. Bài tập
II. Biệt ngữ xã hội
b.
-Ngỗng : điểm 2
-Trúng tủ :Đề bài ra đúng câu đã học, đã chuẩn bị
-> Tầng lớp học sinh, sinh viên thường dùng các từ này.
b. -Chán quá,hôm nay mình phải nhận con ngỗng cho bài tập làm văn.
-Trúng tủ,hắn nghiễm nhiên đạt điểm cao nhất lớp
?Các từ ngỗng,trúng tủ có nghĩa là gì?Tầng lớp xã hội nào thường dùng những từ ngữ này?
2. Kết luận
Ghi nhớ SGK
?Ngoài các biệt ngữ ở ví dụ (b),còn có những biệt ngữ nào em biết và thường được dùng đối với học sinh?
-Coppy, phao,trứng ngỗng,gậy,ghi đông, ghế,cắn bút…
?Qua phân tích các ví dụ,hãy cho biết biệt ngữ xã hội khác với từ toàn dân như thế nào?
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
III. Sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội
1.Khi sö dông từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội cÇn l­u ý ®iÒu g×?
T¹i sao ko nên lạm dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội?
1. Cần lưu ý đến tình huống giao tiếp, d?i tu?ng v� hoàn cảnh giao tiếp để đạt hiệu quả giao tiếp cao.
- Không nên lạm dụng t? ng? d?a phuong v� bi?t ng? xó h?i vì nó dễ gây ra sự tối nghĩa, khó hiểu.
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
III. Sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội
II. Biệt ngữ xã hội
2.Tại sao trong các đoạn văn,thơ sau đây, tác giả vẫn dùng một số từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội?
- Đồng chí mô nhớ nữa
Kể chuyện Bình Trị Thiên
Cho bầy tui nghe ví
Bếp lửa rung rung đôi vai đồng chí
-Thưa trong nớ hiện chừ vô cùng gian khổ,
Đồng bào ta phải kháng chiến ra ri
(Theo Hồng Nguyên,Nhớ)
-Cá nó để dằm thượng áo ba đờ suy,khó mõi lắm
(Nguyên Hồng,Bỉ vỏ)
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
III. Sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội
2. Trong văn, thơ tác giả vẫn sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xã hội để tô đậm thêm màu sắc địa phương ,màu sắc tầng lớp xã hội,tính cách nhân vật.
* Ghi nhớ SGK
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
III. Luyện tập
Bài tập 1:
Tìm một số từ ngữ địa phương nơi em ở hoặc ở vùng khác mà em biết.Nêu từ ngữ toàn dân tương ứng?(Theo mẫu trong Sgk)
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
- Sao cậu hay học gạo thế? (học thuộc lòng một cách máy móc).
- Phải học đều, không nên học tủ mà nguy đấy. (đoán mò 1 số bài nào đó để học thuộc lòng, không ngó ngàng gì đến các bài khác).
- Nói làm gì với dân phe phẩy. (mua bán bất hợp pháp).
- Nó đẩy con xe ấy rồi. (bán).
Bài tập 2:
Tìm một số từ ngữ của tầng lớp học sinh hoặc tầng lớp xã hội khác mà em biết và giải thích nghĩa của các từ đó?(Cho ví dụ minh họa)
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
Bài tập 3:
Trong những trường hợp giao tiếp sau đây,trường hợp nào nên dùng từ ngữ địa phương,trường hợp nào không nên dùng từ ngữ địa phương?
a)Người nói chuyện với mình là người cùng địa phương (Nên)
b)Người nói chuyện với mình là người địa phương khác (không nên)
c)Khi phát biểu ý kiến ở lớp (không nên)
d)Khi làm bài tập làm văn (không nên)
e)Khi viết đơn từ,báo cáo gửi thầy cô giáo.(không nên)
g)Khi nói chuyện với người nước ngoài bằng tiếng Việt (không nên)
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
Bài tập 4:
Đứng bên ni đồng ngó bên tê đồng.....
`` Răng không, cô gái trên sông
Ngày mai cô sẽ từ trong đến ngoài
Thơm nhuư hưuơng nhụy hoa lài
Sạch nhuư nưuớc suối ban mai giữa rừng.
(Tố Hữu)
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
Bài tập 4:
Bây chừ sông nuước về ta
Đi khơi, đi lộng, thuyền ra thuyền vào
..............................................
Gan chi, gan rứa, mẹ nờ
Mẹ rằng cứu nuước mình chờ chi ai?``
(Tố Hữu)
(Bây chừ: bây giờ, chi: gì, sao
rứa: thế, vậy)
Tiết 17:
TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
4. Củng cố:
- Thế nào là từ địa phương và biệt ngữ xã hội?
- Khi sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xã hội cần chú ý điều gì?
5. Hướng dẫn học ở nhà:
Học thuộc ghi nhớ của bài.
- Làm bài tập 4, 5 tr59 - SGK.
Chu?n b? b�i: Túm t?t van b?n t? s?
Môn:Tiếng Việt Tiết 17
Bài:TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
I/TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG
Khác với từ ngữ toàn dân,từ ngữ địa phương là từ ngữ chỉ sử dụng ở một(hoặc một số) địa phương nhất định
II/BIỆT NGỮ XÃ HỘI
Khác với từ ngữ toàn dân,biệt ngữ xã hội chỉ được dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định
III/SỬ DỤNG TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
-Việc sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội xã hội phải phù hợp với tình huống giao tiếp.Trong thơ văn tác giả có thể sử dụng một số từ ngữ thuộc hai lớp từ này để tô đậm màu sắc địa phương,màu sắc tầng lớp xã hội của ngôn ngữ,tính cách nhân vật
-Muốn tránh lạm dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội,cần tìm hiểu các từ ngữ toàn dân có nghĩa tương ứng để sử dụng khi cần thiết.
Bài tập củng cố:Chọn câu trả lời Đúng hoặc Sai cho các nhận định sau:
Từ ngữ địa phương là từ ngữ được sử dụng rộng rãi trong cả nước
5
4
3
2
1
0
Bài tập củng cố:Chọn câu trả lời Đúng hoặc Sai cho các nhận định sau:
Ở địa phương nào cũng cần sử dụng từ ngữ toàn dân
5
4
3
2
1
0
Bài tập củng cố:Chọn câu trả lời Đúng hoặc Sai cho các nhận định sau:
Biệt ngữ xã hội chỉ được dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định
5
4
3
2
1
0
Bài tập củng cố:Chọn câu trả lời Đúng hoặc Sai cho các nhận định sau:
Trong thơ văn không được sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xã hội
5
4
3
2
1
0
Bài tập củng cố:Chọn câu trả lời Đúng hoặc Sai cho các nhận định sau:
Để tránh lạm dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội,cần tìm hiểu các từ ngữ toàn dân tương ứng để sử dụng khi cần thiết
5
4
3
2
1
0
Về Nhà:
-Học bài,hoàn thành các bài tập còn lại.
-Chuẩn bị bài:Trợ từ,thán từ
+Thế nào là trợ từ?Tìm các trợ từ thường gặp?
+Thế nào là thán từ?Thán từ có mấy loại chính?
Có thể download miễn phí file .ppt bên dưới
Đăng ngày 2019-09-14 10:18:46 | Thể loại: Ngữ văn 8 | Lần tải: 0 | Lần xem: | Page: 23 | FileSize: 1.60 M | File type: ppt
lần xem

bài giảng Bài 5. Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội, Ngữ văn 8. Ngữ văn 8Tru?ng THCS Thị trấn Lập ThạchNgười thực hiện: Tr?n Kim Tuy?nNêu đặc điểm, công dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh? Cho ví dụ minh hoạ.TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘITiết: 17 Tiết 17

https://tailieuhoctap.com/baigiangnguvan8/bai-5-tu-ngu-dia-phuong-va-biet-ngu-xa-hoi.uwc70q.html