CHỦ ĐỀ I
KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873 – 1884)
II. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI. NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG NHỮNG NĂM 1882 - 1884
I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ.
1. Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì
2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất
3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì
I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ.
Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì

CHUYÊN ĐỀ I: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873 – 1884)
I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ.

Sau khi chiếm 3 tỉnh miền đông Nam Kỳ Pháp có âm mưu gì?
a. Thực dân Pháp:
Thiết lập bộ máy thống trị, tiến hành bóc lột ở Nam Kỳ.
Chuẩn bị đánh chiếm Bắc Kỳ.


b. Triều đình nhà Nguyễn:
- Thực hiện chính sách đối nội, đối ngoại lỗi thời.
Làm cho nền kinh tế sa sút, tài chính thiếu hụt, binh lực suy yếu, đời sống nhân dân cực khổ.


c. Nhân dân:
- Nổi dậy đấu tranh khắp nơi.



Thái độ và hành động của triều đình Huế từ sau năm 1867?
2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc kỳ lần thứ nhất (1873).

CHUYÊN ĐỀ I: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873 – 1884)
I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ.
a. Nguyên nhân:
Muốn bành trướng thế lực nhảy vào Tây Nam Trung Quốc.


Vì sao phải đến năm 1783, quân Pháp mới khởi sự âm mưu đánh chiếm Bắc Kì ?

Pháp đã xúc tiến kế hoạch đánh chiếm Bắc Kì như thế nào?
a. Nguyên nhân:
Muốn bành trướng thế lực nhảy vào Tây Nam Trung Quốc.
b. Nguyên cớ trực tiếp:
- Pháp đem quân ra bắc giải quyết vụ Đuy Puy.

CHUYÊN ĐỀ I: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873 – 1884)
I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ.
2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc kỳ lần thứ nhất (1873).

Chiến sự ở Bắc Kỳ diễn ra như thế nào ?
-Sáng ngày 20-11-1873, quân Pháp nổ súng đánh thành Hà Nội.
Nguyễn Tri Phương
- Trưa 20-11-1873 thành Hà Nội thất thủ.
Nơi nhân dân đấu tranh
Sau khi chiếm được Hà Nội chiến sự ở các tỉnh Bắc Kì diễn ra như thế nào?
- Sau khi chiếm được Hà Nội, quân Pháp nhanh chóng chiếm Hưng Yên, Phủ Lí, Hải Dương, Ninh Bình, Nam Định .
HƯNG YÊN
PHỦ LÍ
a. Nguyên nhân:
Muốn bành trướng thế lực nhảy vào Tây Nam Trung Quốc.
b. Nguyên cớ trực tiếp:
- Pháp đem quân ra bắc giải quyết vụ Đuy Puy.
c. Diễn biến:
- Cuối năm 1872, Pháp chuẩn bị chiếm Bắc Kỳ.
- 20/11/1873 Pháp nổ súng đánh Hà Nội.
- Pháp mở rộng xâm lược bắc Kỳ, chiếm các tỉnh Hải Dương, Ninh Bình, Hưng Yên, Phủ Lý.
CHUYÊN ĐỀ I: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873 – 1884)
I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ.
2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc kỳ lần thứ nhất (1873).

Tại sao quân triều đình ở Hà Nội đông mà vẫn không thắng được giặc?
BINH LÍNH THỜI NGUYỄN
BINH LÍNH PHÁP
3 . Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì 1873 - 1874

Em có nhận xét gì về thái độ của triều Nguyễn & thái độ của nhân dân ta khi Pháp đánh Hà Nội?
Triều Nguyễn cầm chừng, thiên về thương thuyết. Nhân dân kiên quyết chống giặc.
Cầu Giấy 1884
Căn cứ kháng chiến của Phạm Văn Nghị (Nam Định)
Căn cứ kháng chiến của Nguyễn Mậu Kiến (Thái Bình)

Trận Cầu Giấy có ý nghĩa như thế nào?
* Trận Cầu Giấy: 21/12/1873.
- ý nghĩa:
+ Pháp hoang mang.
+ Triều đình muốn thương lượng với Pháp.
+ Nhân dân ta phấn khởi.
- Hiệp ước Giáp Tuất 15/3/1874: Thừa nhận 6 tỉnh Nam Kỳ thuộc Pháp, đổi lại Pháp rút khỏi Bắc Kỳ.
3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì
Cầu Giấy 1884
Sáu tỉnh Nam Kì thuộc Pháp
* Trận Cầu Giấy: 21/12/1873.
- ý nghĩa:
+ Pháp hoang mang.
+ Triều đình muốn thương lượng với Pháp.
+ Nhân dân ta phấn khởi.
Trước tình hình đó, thái độ của triều đình Huế như thế nào?
II. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI. NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG NHỮNG NĂM 1882 - 1884
1. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)
1. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)
? Sau 8 năm kí Hiệp ước Giáp Tuất (1874) tình hình Pháp và Việt Nam có gì thay đổi?
- Chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa phát triển mạnh.
- Kinh tế kiệt quệ, chính trị bất ổn.
- Khước từ Duy Tân.
- Triều đình bất lực.
- Nhu cầu về thuộc địa phát triển.
- Rối loạn và suy yếu.
Quân Pháp đánh thành Hà Nội
Sơn Tây
Thảo luận
Theo em vì sao thành Hà Nội thất thủ?
- Thực dân Pháp đánh bất ngờ, Hoàng Diệu bị động trong việc đối phó
- Lực lượng thực dân Pháp mạnh
- Nhà Nguyễn không quyết tâm đánh giặc
“Thần là một kẻ thư sinh, biết đâu việc binh bị mà Bệ hạ lại giao cho cái chức vụ quá quan trọng. Làm sao tin được lòng giặc, nên thần lo sửa soạn đề phòng. Việc chưa xong thì binh Pháp kéo đến. Thần trộm nghĩ, Hà Nội là cuống họng của Bắc Kì, nên thần thường tâu về triều xin thêm binh, nhưng lại bị Bệ hạ quở trách... Một mình thề với Long thành, nguyện theo Nguyễn Tri Phưương nơi suối vàng vậy”.
Hoàng Diệu
(1829 - 1882)
Sau khi thành Hà Nội thất thủ, triều đình Huế đã có hành động gì?
- Cầu cứu quân Thanh
- Cử ngưười ra Hà Nội thương thuyết với Pháp
- Ra lệnh cho quân ta phải rút lên mạn ngược
2. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp.
Thái độ của nhân dân Hà Nội và các địa phương khác như thế nào ngay khi quân Pháp tiến đánh Bắc Kì lần thứ hai?
* Tại Hà Nội:
- Nhân dân tự đốt nhà, tạo thành bức tường lửa chặn giặc
- Hàng nghìn ngưười dân tụ tập thành đội ngũ, gươm giáo chỉnh tề tại đình Quang Văn (Cửa Nam) chuẩn bị kéo vào thành đánh giặc
- Không bán lương thực cho Pháp, phối hợp với đồng bào các vùng xung quanh đào hầm, đắp luỹ...
* Tại các địa phương: nhân dân tích cực đắp đập, cắm kè trên sông, làm hầm chông, cạm bẫy... chống Pháp
Cầu Giấy
2. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp.
Sau chiến thắng Cầu Giấy thứ hai (1883), thái độ của ta và địch như thế nào?
Quân ta phấn khởi >< Pháp hoang mang lo sợ
2. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp.
Pháp tấn công Thuận An - cửa ngõ Kinh thành Huế
CHIẾN TRƯỜNG HUẾ 1883,1885
3. Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến sụp đổ
- 18/8/1883, Pháp chiếm Thuận An
=> triều đình Huế xin đình chiến
- Triều đình chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì và Trung Kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi vùng Trung Kì để nhập vào đất Nam Kì thuộc Pháp. Ba tỉnh Thanh-Nghệ-Tĩnh được sáp nhập vào Bắc Kì.
- Triều đình chỉ được cai quản vùng đất Trung Kì, nhưng mọi việc đều phải thông qua viên Khâm sứ Pháp ở Huế…
Đất bảo hộ
Trung kỳ
Đất thuộc Pháp
Vùng đất cai quản của triều đình Huế
Nội dung Hiệp ước Hác-măng
- Triều đình chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì và Trung Kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi vùng Trung Kì để nhập vào đất Nam Kì thuộc Pháp. Ba tỉnh Thanh-Nghệ-Tĩnh được sáp nhập vào Bắc Kì.
- Triều đình chỉ được cai quản vùng đất Trung Kì, nhưng mọi việc đều phải thông qua viên Khâm sứ Pháp ở Huế.
- Công sứ Pháp ở các tỉnh Bắc Kì thường xuyên kiểm soát những công việc của quan lại triều đình, nắm các quyền trị an và nội vụ.
- Mọi việc giao thiệp với nước ngoài (kể cả với Trung Quốc) đều do ngưười Pháp nắm. Triều đình Huế phải rút quân đội ở Bắc Kì về Trung Kì.
3. Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến sụp đổ
- 18/8/1883, Pháp chiếm Thuận An
=> triều đình Huế xin đình chiến
- Triều đình chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì và Trung Kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi vùng Trung Kì để nhập vào đất Nam Kì thuộc Pháp. Ba tỉnh Thanh-Nghệ-Tĩnh được sáp nhập vào Bắc Kì.
- Triều đình chỉ được cai quản vùng đất Trung Kì, nhưng mọi việc đều phải thông qua viên Khâm sứ Pháp ở Huế…
Việt Nam là thuộc địa của Pháp
- Pháp làm chủ được tình thế
- Nhà Thanh rút quân khỏi Bắc Kì theo Quy ước Thiên Tân (11/5/1884)
- Ranh giới khu vực Trung Kì được điều chỉnh: sáp nhập thêm 3 tỉnh Thanh-Nghệ-Tĩnh ở phía Bắc và tỉnh Bình Thuận ở phía Nam.
Việt Nam là nước thuộc địa nửa phong kiến
Hiệp ước Pa-tơ-nốt
Đất bảo hộ
Đất thuộc Pháp
Hiệp ước Hác -măng
Vùng
đất
cai
quản
của
triều
đình
Huế
Đất bảo hộ
Đất thuộc Pháp
Việt Nam là nước nửa thuộc địa phong kiến
Việt Nam là nước bảo hộ
Tại sao Pháp không giữ nguyên bản Hiệp ước Hác-măng mà lại kí tiếp bản Hiệp ước Pa-tơ-nốt với triều đình?
=> Nới rộng một số điều khoản để lấy lòng vua quan nhà Nguyễn.
=> Sự nham hiểm của Pháp: muốn sử dụng nhà nước phong kiến Nguyễn làm tay sai (công cụ thống trị)
Trách nhiệm của nhà Nguyễn trong việc mất nước
... “Nay từ nước mất nhà tan,
Cũng vì những lũ vua quan ngu hèn.
Năm Tự Đức thập nhất niên
Nam Kì đã lọt dưới quyền giặc Tây.
Hăm lăm năm sau trận này
Trung Kì cũng mất, Bắc Kì cũng tan,
Ngàn năm gấm vóc giang san
Bị vua nhà Nguyễn đem hàng cho Tây
Tội kia càng đắp càng đầy
Sự tình càng nghĩ càng cay đắng lòng”
(Hồ Chí Minh toàn tập, tập 2)
Bài tập củng cố

Câu 1: Hãy nối thời gian (cột A) với sự kiện (cột B) sao cho đúng:
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
Lập bảng nêu nội dung chủ yếu của các Hiệp ước Hác-măng (1883) và Hiệp ước Pa-tơ-nốt (1884) theo mẫu:
- Triều đình chỉ đưược cai quản vùng đất Trung Kì, nhưng mọi việc đều phải thông qua viên Khâm sứ Pháp ở Huế.
- Công sứ Pháp ở các tỉnh Bắc Kì thường xuyên kiểm soát những công việc của quan lại triều đình, nắm các quyền trị an và nội vụ.
- Mọi việc giao thiệp với nước ngoài (kể cả với Trung Quốc) đều do người Pháp nắm. Triều đình Huế phải rút quân đội ở Bắc Kì về Trung Kì.
- Triều đình chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì và Trung Kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi vùng Trung Kì để nhập vào đất Nam Kì thuộc Pháp. Ba tỉnh Thanh-Nghệ-Tĩnh được sáp nhập vào Bắc Kì.
- Ranh giới khu vực Trung Kì được điều chỉnh: sáp nhập thêm 3 tỉnh Thanh - Nghệ -Tĩnh ở phía Bắc và tỉnh Bình Thuận ở phía Nam.
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
Câu 4. Nguyên nhân nào khiến Nhà Nguyễn ký Hiệp ước Nhâm Tuất 1862 với Pháp? Hiệp ước trên chứng tỏ điều gì?
Câu 5: So với Hiệp ước năm 1883, Hiệp ước 1884 ở điểm gì khác? Âm mưu của Chính phủ Pháp khi ký xảo quyệt của thực dân Pháp được thể hiện như thế nào?
Câu 6. Trình bày những nét chính về cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Nam kỳ? Nêu nhận xét về phong trào chống Pháp của nhân dân Nam kỳ theo thứ tự sau: hoàn cảnh, số lượng, quy mô, kết quả ?
Gửi bài qua mail: tieungoc.ttan2307@gmail.com
(chú ý: làm bài trên word
ghi rõ họ tên và lớp)